“Arap Baharı”ndan “İsrail Yazı”na

İsrail, tarihinde benzeri görülmemiş bir halk hareketiyle karşı karşıya. Yüksek kira ücretleri ve konut krizi nedeniyle başlayan isyan dalgası yüz binleri sokaklara döktü. Eylemcilerin meydanlarda kurdukları çadır kentlerde çığ gibi büyüyen protestolara, hayat pahalılığından yakınan orta sınıf önderlik ediyor. Dünya basını, komşu ülkelerde aylardır süren “Arap Baharı” protestolarının ardından “İsrail Yazı”nı da gündemin üst sıralarına taşıdı.  Çarpıcı haberlerden bazılarına göz atalım.

Fransa’nın sol eğilimli gazetesi Libération, Facebook aracılığıyla haberleşerek sokaklara dökülen yüz binlerin sosyal adalet taleplerini, hareketin düzenleyicilerinden Oren Sabiani’nin şu sözleriyle duyuruyordu: “Ne mi istiyoruz? Bedava eğitim, kaliteli kamu sağlığı hizmeti, yoksullar için sosyal barınma hakkı ve makul bir maaş. Netanyahu için fakirlik bir hastalık, ama bizim için değil.”

Amerika’nın yüksek tirajlı gazetelerinden Los Angeles Times, halkı çileden çıkaran İsrail’in ekonomik politikalarını analiz ettiği haberinde, İsrailli yazar Amos Oz’un yorumlarına yer veriyordu: “İsrail’in ilk dönemlerinde çalışanlar mütevazı, fakat hatırı sayılır bir yaşam standartına sahipti. Son 30 yıl içinde iktidarların vahşi ekonomik politikalar izlemesi bu şartları yok etti.”

ABD basınının en etkili yayın organı New York Times’ın küresel edisyonu International Herald Tribune ise ekonomiyi krize sokan politikaların başına, İsrail’in Filistin topraklarını işgal altında tutmak için harcadığı çabayı oturtuyordu: “İsrail bugün işgalin sürdürülmesi politikasının sonuçlarıyla yüzleşiyor. Filistin toprakları üzerindeki kontrolü sürdürmenin yıllık maliyetinin 700 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.”

İşgal toprakları için harcanan bu yüksek tutar, protestocuları rahatsız eden başlıca faktörler arasında. Almanya’nın 350 bin tirajlı Raynişe Post Gazetesi’ne göre Benyamin Netanyahu’nun karşı karşıya olduğu en büyük zorluk da bu: “İsrailli protestocular Batı Şeria’da yeni Yahudi yerleşim birimi inşa edilmeyerek tasarrufa gidilmesini talep ediyor. Bu gibi talepler Netanyahu üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor.”

İsviçre’nin 200 bin tirajlı Tagesanzayger Gazetesi ise Netanyahu’nun politik duruşunu analiz ettiği yazısında bu baskıya direnip direnemeyeceğinin ipuçlarını veriyordu: “Netanyahu hükümeti Yahudi yerleşimcilerin desteği olmadan hayatta kalamaz. Ayrıca liberalleşme ve özelleştirme yanlısı. Sosyal adalet ve adil paylaşım Netanyahu’nun söylemlerine ters.”

İsyanın ekonomik nedenleri yoğun biçimde analiz edilse de dünya medyasında öne çıkan bakış açısı, İsrailliler’in yanı başındaki Arap baharından ne kadar esinlendiğiydi. Fransa’nın liberal sol gazetesi Le Monde bu sorunun yanıtını protestoculara destek veren İsrailli yazar Etgar Keret’in şu sözleriyle değerlendiriyordu: “İsrail toplumu çok demokratik ama aynı zamanda çok uysal. Bizde gösteri yapmak hükümeti, dolayısıyla ülkeyi zayıflatır hissiyatı vardır. Arap Baharı, ülkemizi daha iyi hale getirmek için sokaklara inebileceğimizi gösterdi.” (Türk okuru Etgar Keret’i Siren Yayınları’nın Türkçe’de yayımladığı Tanrı Olmak İsteyen Otobüs Şoförü ve Gazze Blues kitaplarından tanıyor.)

Almanya’nın sol liberal çizgideki gazetesi Frankfurter Rundşau da, “İsrail Yazı” ile “Arap Baharı”nın benzerliklerine odaklanmıştı. Tarihçi ve siyaset bilimci Götz Aly, “Kahire ve Tel Aviv” başlıklı köşe yazısında, Tel Aviv’deki eylemcilerin Kahire’deki protestocuları örnek aldığına dikkat çekiyordu: “Makul hedefleri barışçıl yöntemlerle amaçladığı için İsrail’deki protesto hareketi komşu Arap ülkelerle uzlaşı ve uyum göstermiş oluyor. Hatta İsrail ve Arap ülkelerindeki protesto hareketlerinden bölgeyi senelerdir süren statükodan kurtarabilecek yeni bir kuşak siyasetçi de doğabilir.”

Aly haklı olabilir. Bu yeni siyasetçi prototipinin şu an Ortadoğu’nun meydanlarında olduğuna kim itiraz edebilir ki?

Not: TRT Türk’te 13 Ağustos 2011′de yayımlanan Dünyadan Haberdar programı için yazılan haberden…

Fotoğraf: www.sfexaminer.com

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s