Arap Baharı’nda Erdoğan rüzgârı

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Mısır, Tunus ve Libya’yı kapsayan Arap Baharı turu geçen hafta dünya basınının ana gündem maddesiydi. Ankara’nın İsrail’le diplomatik ilişkileri ikinci katiplik düzeyine indirmesinin hemen ertesinde gelen ziyareti başlıca medya kuruluşları bölgedeki muhabirleri aracılığıyla an be an izledi.

Fransa’nın sağ muhafazakar çizgideki Le Figaro Gazetesi’ne göre gezinin amacı netti: “Türkiye-İsrail krizine eşlik eden bu geziyle Erdoğan, hem değişen bir ortamdaki bölgesel lider konumunu geliştirmek hem de devrim yapmış ülkelerin yeni makamları ile ayrıcalıklı ilişkiler inşa etmek niyetinde…”

Yahudilerin oldukça etkin olduğu Rus basınının iş çevrelerinde etkili gazetesi Kommersant, hızla büyüyen ekonomisi ve askeri gücüyle Türkiye’nin Ortadoğu’da liderlik için tüm göstergelere sahip olduğunu savunuyordu. Gazete şimdiye kadar bu rolü üstlenen Mısır’ın, Hüsnü Mübarek’in devrilmesinin ardından bu konumunun zayıfladığına dikkat çekiyordu. Kahire Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Adil Süleyman’ın gazetede yer bulan yorumu ise ilginçti: “Türkiye ile Mısır arasında bölgesel liderlik rekabeti yaşanıyor. Mısır artık bu rolü oynayacak durumda değil. Erdoğan ise bundan yararlanmak için acele ediyor.”

Benzer bir yaklaşım İspanya’nın liberal sol çizgideki gazetesi El Pais’te de “Türkiye islamcı demokrasisini ihraç ediyor” başlığıyla yer bulmuştu: “Erdoğan Mısır’da halk arasında çok ünlü. Fakat ordu ve siyasi-ekonomik elitler arasında o kadar sevilmiyor. Türkiye’nin zor durumundan faydalanarak Mısır’ın bölgedeki tarihsel başrol oyuncusu rolünü alacağından korkuyorlar.”

Dünya basını ziyaretleri, bölgedeki diğer önemli aktör İsrail’in bu zorlu satranç oyunundaki pozisyonu açısından da dikkatle takip etti. Almanya’nın etkili gazetelerinden Rheinische Post, Türkiye’yi İsrail karşıtı politika uyguladığı için eleştiriyordu: “Türkiye son senelerde son derece ahenkli ve hoş bir diplomasi güderek çok şey elde etti. Ancak İsrail karşıtı tutumu, AB üyesi Kıbrıs’a karşı kullandığı askeri tehditler ve saldırgan tavrı büyük bir hata. Erdoğan ateşle oynuyor”

Yahudi lobisinin egemen olduğu ABD basını ise Erdoğan’ın gezisini doğrudan Türkiye ve İsrail arasındaki gerginlik ekseninde alıyordu. Muhafazakâr Wall Street Journal, Başbakan Erdoğan’ın başdanışmanı İbrahim Kalın’ın Türkiye’nin ‘yumuşak güç’ten ‘sert güç’e geçmediği, ama gerektiğinde ‘akıllı güç’ kullandığını yönündeki sözlerini alıntılıyordu. Washinghton’un Ankara’yı Ortadoğu’nun istikrara kavuşturulması için merkezi bir konumda gördüğünü savunan gazetenin geleceğe dair analizi şöyleydi: “Türkiye, göklere çıkardığı ‘komşularla sıfır sorun’ politikasını, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da öncü bir güç olma hedefiyle daha sert bir yaklaşım için terk ettiğinin işaretlerini veriyor. Analistler ve diplomatlara göre bu değişim İsrail’le çatışmaları tetikleyebilir ve Washington’ı bölgedeki en yakın iki müttefiki arasında seçim yapmaya zorlayabilir.”

Dünya çapında ülkesindekinden daha çok okura sahip İngiltere’nin sol eğilimli gazetesi Guardian’a göre ise ABD’nin böyle bir durumda vereceği karar şimdiden belliydi: “Eğer ABD Türkiye ve İsrail arasında bir seçim yapmak durumunda kalırsa doğal olarak İsrail’i seçer.”

Türkiye’nin İsrail ve ABD ile ilişkilerinin nasıl seyredeceğini zaman gösterecek ama Türkiye’nin Arap Baharı’nda şimdiden en önemli aktör olduğunda dünya basını hemfikir. İspanya’nın muhafazakâr çizgideki gazetesi ABC’nin yazarı Daniel Iriarte, “Türk modeli Arap Baharı için ilham” başlıklı yazısında bu görüşü dile getiren isimlerden biriydi: “Türkiye ve Ak Parti onlar için başarılı bir model. Türk modeli hayranlığı o kadar tuttu ki, Mısır’da yeni kurulan dört İslamcı partiden üçü Ak Parti’nin siyasi programını tam olarak kopyaladı. Merak konusu olansa Türk modeli radikalleri sakinleştirecek mi, yoksa iktidara varabilmek için bir araç mı olacak?”

Tarih: 17 Eylül 2011

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s